وزارت راهنمایی و رانندگی تهران با صدور اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرده است که طرح ترافیکی «زوج و فرد از درب منزل» از روز چهارشنبه 17 دی‌ماه 1404 در پایتخت اجرا می‌شود. این تصمیم در ادامه تلاش‌ها برای کنترل ترافیک شهری و کاهش آلودگی هوا اتخاذ شده است و شامل تمامی خودروها بر اساس شماره پلاکشان خواهد بود. 

با توجه به تداوم آلودگی هوا و رشد حجم خودروهای شخصی در تهران، تصمیم‌گیرندگان حوزه ترافیک شهری این بار اجرای محدودیت‌های تردد را از مبدا خانه‌ها آغاز خواهند کرد، به‌گونه‌ای که رانندگان باید با توجه به تاریخ تقویمی و شماره پلاک خود (زوج یا فرد) برای تردد در شهر برنامه‌ریزی کنند. 

 

طرح زوج و فرد از درب منزل به این معناست که الزام تردد خودروها در محدوده طرح زوج و فرد فقط به شماره پلاک خودروها بستگی دارد و از هر نقطه‌ای وارد شهر شوند اعمال می‌شود. بر خلاف گذشته که طرح فقط در محدوده مشخصی از تهران اجرا می‌شد، این بار شرط ورود به محدوده خاص نیست و محدودیت بر اساس شماره پلاک در کل شهر اعمال خواهد شد.

این نوع اجرای طرح زوج و فرد با هدف کاهش ترافیک و آلودگی در تمامی معابر شهر برنامه‌ریزی شده است و در ۴۸ ساعت آینده — شامل روزهای سه‌شنبه، چهارشنبه و پنج‌شنبه — ادامه خواهد داشت. رانندگان باید توجه داشته باشند که ساعت اجرای طرح از 6:30 صبح تا 20:30 شب در روز چهارشنبه و تا 13:30 ظهر در روز پنجشنبه قابل اجرا است.

 

طبق اعلام پلیس راهور تهران، اجرای طرح زوج و فرد از درب منزل شامل تمامی خودروهای سواری می‌شود و ملاک آن عدد آخر پلاک خودرو است. به این ترتیب:

  • اگر عدد آخر پلاک خودرو زوج باشد در روزهای زوج مجاز به تردد است.

  • اگر عدد آخر پلاک خودرو فرد باشد در روزهای فرد مجاز به تردد است.

این قانون مانند گذشته روی تمام معابر شهری اعمال می‌شود و حتی از ورودی‌های اصلی تهران نیز کنترلی صورت خواهد گرفت. 

پلیس راهور همچنین اعلام کرده است که برخی وسایل نقلیه و شرایط دارای استثناهایی هستند. مثلاً اتوبوس‌ها و مینی‌بوس‌های درون‌شهری، خودروهای امدادی و ضروری، وسایل نقلیه حمل‌ونقل انبوه، سرویس مدارس دارای مجوز و وسایل نقلیه دارای معاینه فنی معتبر در صورت عدم آلودگی، می‌توانند حتی در روزهای غیرمجاز نیز تردد کنند. 

 

تأکید بر معاینه فنی و وضعیت آلایندگی

در بخشی از اطلاعیه راهور تهران آمده است که خودروهای سنگین نیز می‌بایست در سامانه راهور ثبت وضعیت خود را اعلام کنند و فقط در صورت داشتن معاینه فنی معتبر و نشان‌دهنده وضعیت آلایندگی قابل قبول اجازه تردد خواهند داشت. در غیر این صورت، تردد آنها در سطح شهر محدود یا ممنوع خواهد شد. 

همچنین، برای تشویق استفاده از وسایل نقلیه پاک‌تر، در اطلاعیه آمده است که خودروهای برقی و هیبریدی در روزهای اجرای طرح مجاز به تردد هستند، چرا که این خودروها به‌طور طبیعی آلایندگی محیطی کمتری نسبت به خودروهای بنزینی و دیزلی دارند. 

 

 

مزایا و هدف اجرای این طرح

اجرای طرح زوج و فرد از درب منزل به‌ویژه در روزهایی که کیفیت هوا در تهران در وضعیت ناسالم قرار دارد، می‌تواند تأثیر مثبت در کاهش حجم ترافیک و کاهش آلودگی هوا داشته باشد. یکی از اهداف اصلی پلیس راهور از اعمال این طرح، کاهش تردد خودروهای شخصی در ساعات پرترافیک است تا هم عبور و مرور روان‌تر شود و هم میزان آلاینده‌ها در هوا کاهش یابد. 

پلیس راهور همچنین با اشاره به اینکه این طرح در شرایط اضطراری و زمانی که کیفیت هوا در وضعیت هشدار قرار می‌گیرد نیز قابل اجراست، تأکید کرده که هدف نهایی بهبود شرایط زیست‌محیطی و کاهش پیامدهای ناشی از افزایش خودروها در پایتخت است. 

 

روش اجرای طرح در روزهای آینده

اجرای زوج و فرد از درب منزل یک الگوی مدرن و سخت‌گیرانه‌تر نسبت به نسخه قبلی محسوب می‌شود. در این روش، دیگر محدودیت فقط در محدوده طرح ترافیک یا ساعت خاص نیست، بلکه در کل شهر تهران اعمال می‌شود و رانندگان باید بر اساس شماره پلاک خود برنامه‌ریزی تردد داشته باشند.

پلیس راهور از شهروندان خواسته تا پیش از خروج از منزل از شماره پلاک خودرو و جایگاه زمانی مناسب برای تردد اطمینان حاصل کنند تا از جریمه‌های احتمالی و مشکلات ترافیکی جلوگیری شود.

 

نتیجه‌گیری

در نهایت، اجرای طرح زوج و فرد از درب منزل در تهران از 17 دی‌ماه 1404 اقدامی مهم در مدیریت ترافیک و کنترل آلودگی هواست؛ هرچند با واکنش‌های گوناگون عمومی همراه بوده است. این طرح تمام تهران را مشمول محدودیت‌های زوج و فرد می‌کند و به‌صورت سخت‌گیرانه‌تر از روش‌های قبلی اجرا می‌شود. با وجود انتقادات و چالش‌ها، قطعاً اطلاع‌رسانی صحیح و رعایت دقیق این قوانین از سوی شهروندان می‌تواند به بهبود کیفیت تردد و کاهش آلودگی کمک کند.